چگونه باید از تب مالت جلوگیری کرد ؟

امروزه شیر و فراورده های لبنی به دلیل اهمیت تغذیه ای و خواص سلامتی بخش منحصربفرد ، جایگاه ویژه ای در سبد غذایی خانوار پیدا کرده است و قریب به یقین یکی از اقلام ثابت در سفره غذای روزانه مردم محسوب می شود. با توجه به اهمیت غذا در سلامت انسان و بخصوص شیر و فرآورده های آن، هر روزه اخبار متعددی در سطح جامعه منتشر می شود که نه تنها انتخاب را برای مصرف کنندگان دشوار و آنان را دچار بدبینی و تردید می کند بلکه آنان را به مسیرهای نادرست رهنمون می سازد .


مصرف فرآورده های لبنی سنتی از آن دست موضوعاتی است که در جامعه ایرانی چند سالی است رواج پیدا کرده و آمار مصرف کنندگان آن رو به افزایش است.


در این مبحث قصد داریم با ارائه اطلاعاتی در خصوص یکی از تهدیدات مصرف فراورده های لبنی سنتی به افزایش آگاهی عمومی کمک نماییم .


شیر ماده ای است که توسط پستانداران اهلی از جمله گاو و گوسفند و بز تولید می شود، لذا می تواند بطور بالقوه عامل انتقال بیماری های عفونی واگیردار به انسان باشد.


یکی از مهمترین بیماری هایی که می تواند از دام بیمار و یا از طریق مصرف شیرخام آلوده به انسان سرایت کند، بیماری تب مالت (بروسلوز) می باشد.


بیماری تب مالت از نظر ایجاد خسارات اقتصادی در دام بخصوص گاوشیری و نیز به عنوان یک بیماری مشترک انسان و دام ازنظر بهداشتی حائزاهمیت زیادی است. این بیماری در دام های مختلف ازجمله گاو، گوسفند و بز اتفاق می افتد و قابل انتقال به انسان می باشد.


عامل بیماری تب مالت یک باکتری به نام بروسلا است که پس از ورود به بدن انسان به داخل سلولها نفوذ می کند. این بیماری در هر سنی اتفاق می افتد و علائم بالینی آن تب مواج ، لرز ، عرق کردن ، درد عضلانی ، ضعف ، سفتی عضلات و کاهش وزن می باشد.


دوره بیماری در انسان طولانی و ممکن است از یک تا چهارماه طول بکشد و در دوره نقاهت بیماری امکان دارد مجدداً عود کند. عفونت تب مالت ممکن است در زن ها باعث سقط جنین و یا تورم پستان گردد.


پیشگیری تب مالت در انسان منوط به کنترل بیماری در دام می باشد ولی می توان با توصیه های بهداشتی به ویژه در خصوص عدم مصرف فراورده های لبنی غیرپاستوریزه (سنتی) تا حد زیادی از ابتلا به تب مالت پیشگیری کرد.


با توجه به اینکه کارخانجات لبنی شیرخام را از دامداری های معتبر تحت نظارت دامپزشکی تهیه می کنند ، احتمال آلوده بودن این شیرها به باکتری عامل تب مالت در حد صفر می باشد. ضمن اینکه به دلیل استفاده از فرآیند پاستوریزاسیون و یا استریلیزاسیون در کارخانجات ، هرگونه عامل بالقوه خطرناک از شیر حذف خواهد شد.


لذا با توجه به عدم نظارت بهداشتی بر محصولات لبنی سنتی ، مصرف این نوع فراورده های دارای ریسک انتقال انواع آلودگی ها از جمله تب مالت به انسان می باشد و مصرف آن توصیه نمی شود.


دکتر سیامک سپهری


دامپزشک شرکت لبنی دوشه آمل